Acht simpele regels voor het opmaken van tekst op een website

Er moet veel in de gaten worden gehouden bij het opmaken van tekst op een website. Hieronder staan enkele basisbegrippen en technieken en vervolgens acht regels die het lezen van een website aantrekkelijk maken.

Meestal bestaat een groot deel van een website uit tekst. Het is de normaalste manier van overdracht van informatie. Daarom is het van belang aandacht aan te besteden aan de opmaak. De manier van opmaken heeft een zeer grote invloed op het uiterlijk - de „look and feel” - van de pagina en belangrijker, hoe gemakkelijk deze gelezen kan worden.

Lees eerst: Welk lettertype of font kan ik gebruiken?

Acht simpele regels

Regel 1: Gebruik nooit meer dan één lettertype uit dezelfde familie

Twee lettertypes uit dezelfde groep hebben een zogenaamde conflicterende relatie. In essentie betekent dit dat het er vreemd uit ziet. Bijvoorbeeld:

  • Verdana met Bitstream Vera Sans
  • Verdana met Georgia

Deze regel gaat dubbel op voor decorative lettertypes en driedubbel voor zeer dramatische decorative lettertypes.

Regel 2: Gebruik nooit Times New Roman

Als beginner ben je geneigd een lettertype met schreef te kiezen voor je website. Zoals ik in het artikel over lettertypes heb geschreven, zijn deze het best te lezen bij gedrukte media. Op een website - dus beeldscherm -  zien ze er minder goed uit. Soms kan een lettertype als Georgia of Garamond in het ontwerp goed passen, maar Times New Roman (of Times) ziet er bijna altijd slecht uit.

Regel 3: Gebruik niet teveel opmaak

Veel beginners proberen iedere opmaakoptie uit. Als de tekst opvallend moet zijn, worden vet, schuinschrift, verschillende lettertypes en -groottes en kleuren gebruikt. Soms zelfs allemaal tegelijk! Het gevolg is een visuele warboel. Het is moeilijk te zien wat het belangrijkste is want alles ziet er belangrijk uit door de opmaak. Het oog kan de essentie niet bepalen want de hele tekst strijdt om aandacht.

Kies, om dit te voorkomen, één stijl om tekst te benadrukken. Gebruik de HTML-tags <em> en <strong> op een eenduidige manier en gebruik CSS om hiertussen verschil te maken.

Regel 4: Dit geldt dubbel voor links

Naat je een beetje CSS hebt geleerd is het verleidelijk om links op vele manieren op te maken. Met achtergronden en randen, met een totale verandering bij het plaatsen van de muis boven de link! Is dat slecht? Dat niet. Links moeten opvallen in de tekst, maar ze moeten er niet onaantrekkelijk uitzien. Teveel opmaak kan het lezen ervan moeilijk maken of de lezer afschrikken om de rest van de tekst te lezen.

Links moeten op de eerste plaats geïdentificeerd worden als links. Als de onderstreping wordt verwijderd neem je het risico dat ze niet als zodanig worden herkend. Tegelijkertijd moeten ze opgaan in de tekst. Ze moeten niet dusdanig opvallen dat het voor de lezer moeilijk wordt om zicht te concentreren op de rest van de pagina. De opmaak moet ook niet de tekst zelf belemmeren - het toevoegen van zaken als streepjeslijnen of een heldere achtergrondkleur kunnen dat doen.

Regel 5: Centreer tekst niet

Gecentreerde tekst werkt soms goed in gedrukte tekst, maar zelden goed op een scherm. Met name bij paragrafen, waar het oog heen en weer moet springen om iedere regel te lezen. Dit veroorzaakt stress bij de lezer en maakt het moeilijker om de tekst te begrijpen. Bijvoorbeeld:

Gecentreerd Niet gecentreerd

Dit is een voorbeeld van gecentreerde tekst.
Je kunt zien dat deze tekst moeilijker te lezen is. Het oog moet heen en weer springen zonder een vaste start van de volgende regel te kennen.

Dit is een voorbeeld van een niet gecentreerde tekst. Deze is eenvoudiger te lezen omdat alle regels op dezelfde plaats beginnen. Hierdoor weet het oog automatisch waar de start van de volgende regel begint.

Centreren van kopregels werkt zo nu en dan, maar heeft de neiging er onprofessioneel uit te zien. Het geeft de indruk dat je er niet zeker van bent hoe de tekst opgemaakt moet worden, en dus de meest voor de hand liggende manier is gebruikt. Dit kun je doen bij je eerste, getypte, huiswerkopdracht, maar niet op een website.

Regel 6: Wees er zeker van dat je tekst goed te lezen is

Deze regel heeft betrekking op alle bovenstaande regels: centreren, overmatige opmaak en het gebruik van het verkeerde lettertype kunnen samen het lezen van tekst op de website moeilijk maken. Een ander algemeen probleem is onvoldoende contrast met de achtergrond of tekst die een te kleine lettergrootte heeft.

Maak zeker dat de tekst voor anderen gemakkelijk te lezen is. En dat betekent niet alleen dat men de letters kan herkennen en begrijpen wat de woorden betekenen. Het lezen van de tekst moet eenvoudig en aangenaam zijn, niet moeilijk een inspannend voor het oog. Niemand wil een tekst lezen die hoofdpijn veroorzaakt!

Regel 7: Gebruik geen <font> tags!

Helaas bestaan er nog vele HTML handleidingen op internet die vele jaren geleden geschreven zijn. Cascading Stylesheets, bekend als CSS of stylesheets, hebben <font> tags vervangen. CSS zorgt ervoor dat alle opmaakregels, dus ook van fonts, centraal worden vastgelegd. Het voordeel ervan is dat alle pagina’s van de website eenzelfde opmaak hebben en wijzigingen eenvoudig voor de gehele site door te voeren zijn.

Regel 8: Beperkt de tekstruimte

Beeldschermen bij pc’s worden steeds breder, dus webpagina’s kunnen ook breder worden als je de verkeerde instellingen gebruikt. Zorg ervoor dat het (centrale) deel van je pagina niet breder is dan 800 pixels. Simpele reden: je oog moet van het eind van een regel terug naar het begin van de volgende regel. Hoe breder de tekst hoe groter deze afstand. Het kost bij te brede teksten veel tijd dus moeite om de juiste vervolgregel te vinden. Je kunt er zo maar hoofdpijn van krijgen!

Samenvatting

Er moeten veel dingen worden overwogen bij de opmaak van tekst voor je website. Je kunt het beste zo simpel mogelijk beginnen. Gebruik een schreefloze letter voor de normale tekst, gebruik de <strong> en <em> tags om te benadrukken en stel met CSS de grootte van de kopregels zo in dat ze iets groter zijn dan de tekst. Als dit allemaal eenvoudig is, dan is een pagina eenvoudig te lezen en dat is precies de bedoeling.